ข้อมูลทั่วไป :

อุทยานแห่งชาติใต้ร่มเย็น จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นอุทยานแห่งชาติที่ครอบคลุมพื้นที่ป่าดิบชื้นที่ดีที่สุดแห่งหนึ่ง มีสภาพป่าสวยงามประกอบด้วย พันธุ์ไม้ป่าดิบชื้นขนาดใหญ่ มีร่องน้ำลำธารใสสะอาด เป็นแหล่งอาศัยและหากินของสัตว์ป่า มีทิวทัศน์สวยงาม มีน้ำตกหลายแห่ง และมียอดเขาหนองซึ่งเป็นภูเขาที่สูงที่สุดในจังหวัดสุราษฎร์ธานี สูงประมาณ 1,530 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง

อุทยานแห่งชาติใต้ร่มเย็น ประกาศจัดตั้งเมื่อวันที่ 31 ธันวาคม 2534 มีเนื้อที่ 265,625 ไร่

1. เส้นทางสู่น้ำตกตาดฟ้า ตามทางหลวงจังหวัดหมายเลข 4009 สายอำเภอบ้านนาสาร-สุราษฎร์ธานี ห่างจากตัวเมืองประมาณ 33 กิโลเมตร จะมีทางแยกเลี้ยวเข้าถนน ร.พ.ช. เข้าสู่น้ำตกประมาณ 13 กิโลเมตร

2. เส้นทางสู่น้ำตกเหมืองทวด มีเส้นทางจากอำเภอบ้านนาสาร 2 เส้นทางคือ เริ่มจากอำเภอบ้านนาสารไปตามทางหลวงแผ่นดินสายนาสาร-บ้านส้อง ประมาณ 12 กิโลเมตร แล้วแยกไปตามถนนบ้านช่องช้าง-เหมืองทวด ประมาณ 8 กิโลเมตร ซึ่งเส้นทางทั้งสองสายราดยางโดยตลอด

ท่านที่มีความประสงค์จะเดินทางไปท่องเที่ยวพักแรมในเขตอุทยานแห่งชาติ ต้องเตรียมอุปกรณ์การพักแรมไปเอง รายละเอียดติดต่อสอบถามได้ที่งานบริการบ้านพักฝ่ายส่งเสริมและเผยแพร่ กองอุทยานแห่งชาติ กรมป่าไม้ โทร. 579-7223, 579-5734

มีสภาพภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสลับซับซ้อน เป็นแหล่งกำเนิดของต้นน้ำลำธาร มีลำคลองที่สำคัญหลายสาย เช่น คลองฉว่าง คลองลำพูน คลองกิ่งยาว คลองแคระ ภูเขาบางลูกเป็นเขาหินปูน จึงเกิดเป็นถ้ำที่สวยงามน่าพิศวง

สภาพอากาศแบ่งออกเป็น 2 ฤดูกาล คือ
ฤดูฝน ระหว่างเดือน พฤษภาคม-ธันวาคม
ฤดูร้อน ระหว่างเดือน มกราคม-เมษายน

สภาพป่าอุดมสมบูรณ์ ส่วนใหญ่เป็นป่าดงดิบชื้นที่รกทึบ พันธุ์ไม้ที่สำคัญได้แก่ ยาง ตะเคียนต่างๆ สะตอป่า กะท้อน นาคบุตร เสียดช่อ จำปาป่า ส่วนไม้พื้นล่างได้แก่ หวายชนิดต่างๆ ว่านสมุนไพร และไผ่ต่างๆ

สัตว์ป่าในบริเวณนี้ ได้แก่ สมเสร็จ หมี ช้างป่า เลียงผา วัวแดง เก้ง กวาง ค่าง ชะนี และนกนานาชนิด โดยเฉพาะ กบทูดหรือกบภูเขามีขนาดใหญ่โตเป็นพิเศษ

เนื่องจากมีสภาพป่าที่สมบูรณ์ ทำให้เกิดปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่เป็นจุดเด่นและเป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญ สำหรับประชาชนในท้องถิ่นและประชาชนทั่วไป ประกอบด้วย

น้ำตกตาดฟ้า
เป็นน้ำตกที่มีขนาดสูงและใหญ่ที่สุดในจังหวัดสุราษฎร์ธานี มี 10 ชั้น ชั้นสูงสุดมีหน้าผาสูงชันประมาณ 80 เมตร ในฤดูฝนน้ำตกจะมีน้ำมาก ไหลพรั่งพรูเต็มหน้าผาดูราวกับไหลลงมาจากฟากฟ้า จึงได้ชื่อว่า "น้ำตกตาดฟ้า" ตั้งอยู่ในท้องที่หมู่ที่ 7 ตำบลลำพูน อำเภอบ้านนาสาร จังหวัดสุราษฎร์ธานี

น้ำตกเหมืองทวด
เป็นน้ำตกที่รู้จักกันแพร่หลายในเขตอำเภอบ้านนาสาร มี 7 ชั้น ชั้นสูงสุดสูงประมาณ 20 เมตร บรรยากาศบริเวณน้ำตกร่มรื่นมีแอ่งน้ำสวยงาม ตั้งอยู่ในท้องที่บ้านเหมืองทวด หมู่ที่ 1 ตำบลเพิ่มพูนทรัพย์ จังหวัดสุราษฎร์ธานี

น้ำตกสามห้าเจ็ด
เป็นน้ำตกที่สวยงามมากสูงประมาณ 25 เมตร มีน้ำไหลตลอดปี ต้องเดินเท้าเข้าไปประมาณ 3 กิโลเมตร ตัวน้ำตกตั้งอยู่ใกล้กับค่าย 357 ซึ่งในอดีตเป็นค่ายพักของผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์ ตั้งอยู่ในท้องที่ หมู่ที่ 7 ตำบลช้างซ้าย อำเภอกาญจนดิษฐ์ จังหวัดสุราษฎร์ธานี

น้ำตกคลองน้ำเฒ่า
เป็นน้ำตกที่สวยงามมากมีน้ำไหลตลอดปี สูงประมาณ 35 เมตร บริเวณน้ำตกมีหน้าผาหิน เป็นชั้นหินกว้างดูสวยงามแปลกตา ต้องเดินเท้าเข้าไปประมาณ 900 เมตร ลักษณะน้ำตกคลองน้ำเฒ่า มีจำนวน 2 ชั้น ชั้นที่ 2 มีน้ำไหลลาดลงมาเป็นสามสายสวยงามมาก ตั้งอยู่ที่หน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติชั่วคราว(พรุกำ) ในท้องที่หมู่ที่ 14 ตำบลบ้านส้อง อำเภอเวียงสระ จังหวัดสุราษฎร์ธานี

น้ำตกคลองคันเบ็ด
ตัวน้ำตกสูงประมาณ 20 เมตร มีจำนวน 7 ชั้น บริเวณน้ำตกมีหน้าผาหินเป็นชั้นๆมีลักษณะงดงามตา ต้องเดินเท้าเข้าไปประมาณ 500 เมตร ตั้งอยู่ในท้องที่หมู่ที่ 14 ตำบลบ้านส้อง อำเภอเวียงสระ จังหวัดสุราษฎร์ธานี

ถ้ำเหมก
เป็นถ้ำหินปูนไม่กว้างนักแต่มีเพดานสูง ภายในถ้ำมีผึ้งหลวงเกาะทำรังเป็นจำนวนมาก ถ้ำนี้ตั้งอยู่ใกล้กับน้ำตกตาดฟ้า ตั้งอยู่ในท้องที่ หมู่ที่ 7 ตำบลลำพูน อำเภอบ้านนาสาร จังหวัดสุราษฎร์ธานี

ถ้ำเหม็น(ถ้ำขมิ้น)
เป็นถ้ำหินปูน มีขนาดกว้างใหญ่มาก ภายในถ้ำแยกได้หลายเส้นทาง บางเส้นทางยาวไม่ต่ำกว่า 1 กิโลเมตร มีหินงอกหินย้อยที่สวยงาม มีค้างคาวและมูลค้างคาวจำนวนมาก ตั้งอยู่ในท้องที่อำเภอบ้านนาสาร จังหวัดสุราษฎร์ธานี

เขาหนอง
เป็นภูเขาที่สูงที่สุดในจังหวัดสุราษฎร์ธานี สูงประมาณ 1,530 เมตร จากระดับน้ำทะเล มีเมฆหมอกปกคลุมยอดเขาตลอดปี บนยอดเขามีหนองน้ำ มีเนื้อที่ประมาณ 5 ไร่ มีพันธุ์ไม้ประเภท ป่าดิบ ป่าดิบเขา มีมอสและตะไคร่น้ำเกาะตามลำต้นไม้ อากาศหนาวเย็น

สันเย็น
เป็นแนวสันเขาด้านตะวันออกของอุทยานแห่งชาติ มีความยาวประมาณ 40 กิโลเมตร มองจากระยะไกลจะเป็นแนวเขาเรียบเสมอเป็นทิวยาวบนสันเขา มีระดับความสูงประมาณ 1,000-1,300 เมตรจากระดับน้ำทะเล มีสัตว์ป่าและพันธุ์พืชหลายชนิดที่ไม่สามารถพบได้ตามป่าเบื้องล่าง

จุดเด่นทางประวัติศาสตร์การสู้รบ

ที่เหลืออยู่คือ ค่าย นปถ.508 และค่ายรวมไทย ซึ่งอยู่ห่างจากถนนบ้านนาสาร-บ้านส้อง ประมาณ 3 กิโลเมตร อยู่ในเส้นทาง เดียวกันกับน้ำตกเหมืองหวด ยังมีร่องรอยหลักฐานของมวลชน พคท.อยู่เกือบสมบูรณ์ เช่นบังเกอร์หลบภัย โรงเลี้ยง ที่พักสหาย ห้องประชุมบัญชาการ และอุโมงค์ของนายสุรชัย แซ่ด่าน

บ่อน้ำร้อน
อยู่ห่างจากน้ำตกเหมืองหวดประมาณ 4 กิโลเมตร น้ำร้อนประมาณ 40-50 องศาเซลเซียส เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 10 เมตร