งานมะขามหวานและงานกาชาด
กำหนดจัดงานในช่วงปลายเดือนมกราคมของทุกปี ภายในงานจะมีการประกวดมะขามหวาน การแสดงทางวัฒนธรรมและการละเล่นต่าง ๆ มากมาย

งานประเพณีอุ้มพระดำน้ำ
จัดขึ้นในช่วงเทศกาลสารทไทย ชาวเมืองเพชรบูรณ์จะแห่พระพุทธมหาธรรมราชา ซึ่งเป็นพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองไปรอบเมืองจนถึงบริเวณหน้าวัดไตรภูมิ จากนั้นผู้ว่าราชการจังหวัดซึ่งเป็นตัวแทนของชาวเพชรบูรณ์ จะเป็นผู้อุ้มพระพุทธมหาธรรมราชาลงดำน้ำทั้ง 4 ทิศ ซึ่งถือว่าเป็นสิริมงคลแก่จังหวัด พิธีอุ้มพระดำน้ำจะทำในวันแรม 15 ค่ำ เดือน 10 ของทุกปี

ประเพณีการผูกเสี่ยว

ประวัติ / ความเป็นมา

ประเพณีการผูกเสี่ยวนั้น นอกจากทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่มีการยึดถือปฏิบัติจนเป็นที่ทราบกันโดยทั่วไปแล้ว แต่สำหรับการผูกเสี่ยวในภาคอื่นๆ ก็ยังมียึดถือปฏิบัติกันอยู่ บางแห่งมีการปฏิบัติเป็นงานประเพณี บางแห่งก็ไม่มีการจัดงานเป็นกิจจะลักษณะแต่อย่างใด อย่างไรก็ตาม การผูกเสี่ยวหรือการเป็นเสี่ยวกัน คงแทรกซึมอยู่ในอุปนิสัยของคนไทยทุกคน ดังเช่นที่หมู่บ้านหนองใหญ่ ตำบลนาซำ อำเภอหล่มเก่า จังหวัดเพชรบูรณ์

คำว่าเสี่ยวนั้น ตามพจนานุกรมแปลว่า "เพื่อนหรือเกลอ" คำว่าผูกเสี่ยวเป็นคำที่มีความหมายว่า การผูกมิตร หรือการเป็นเพื่อนกัน สำหรับประเพณีเก่าแก่ของชาวหนองใหญ่นี้มีความเป็นมาอย่างไรผู้เฒ่าผู้แก่ก็จะตอบว่า "มีมาตั้งแต่ครั้งปู่ย่าตายาย"

กำหนดงาน

ไม่เจาะจงว่าจะเป็นวันใด ในวันจันทร์ถึงวันอาทิตย์ แต่มีข้อยกเว้นวันเดียว คือวันสมรส สำหรับเวลาก็ไม่จำเป็น เพียงแต่รอเวลาว่างของทั้งสองฝ่ายหลังจากเสร็จภารกิจการงาน แต่จะนิยมในช่วงใกล้เที่ยงวัน เพราะเป็นเวลาว่างในช่วงพักกลับจากการทำงาน

สามารถตรวจสอบรายละเอียดได้ที่ www.tat.or.th/festival

กิจกรรม / พิธี

การผูกเสี่ยวนั้น เป็นพิธีการนำเอาเด็กๆ อายุตั้งแต่ 2 ขวบขึ้นไปจนรุ่นหนุ่มมาผูกข้อมือเพื่อเป็นเสี่ยวกัน ในการหาเสี่ยวหรือหาเพื่อนี้ผู้ปกครองหรือพ่อแม่เป็นผู้เลือกหา โดยมีหลักใหญ่ๆ ว่า เด็กอีกฝ่ายหนึ่งจะมีอัธยาศัยใจคอเหมือนๆ กัน สิ่งสำคัญต้องเป็นเพื่อนพึ่งพาอาศัยกันได้

มีบางรายเหมือนกันที่ทั้งสองฝ่ายไม่รู้เรื่องการเป็นเสี่ยวกันมาก่อน ด้วยเหตุผลที่ยังเป็นเด็กเล็กอยู่ หรือยังจำความไม่ได้ ผู้ปกครองทั้งสองฝ่ายจะเป็นผู้ประสานความเป็นเพื่อน โดยการพาเด็กไปรู้จักกันไปเยี่ยมเยือนกันบ้างตามเทศกาลหรือประเพณีต่างๆ เพื่อให้เกิดความคุ้นเคย เนื่องจากเสี่ยวจะเป็นคนต่างถิ่นหรือต่างหมู่บ้าน นอกจากการเยี่ยมเยือนธรรมดาต้องมีของฝากติดมือไปบ้าง อาจจะเป็นขนมหรือเสื้อผ้า สุดแต่ฐานะของผู้ปกครอง

ขั้นตอนของการผูกเสี่ยว สิ่งที่ต้องเตรียม คือ ด้ายสำหรับผูกข้อมือเด็ก ที่นิยมคือ ด้ายดิบนำมาทำเป็นเส้นขนาดยาว 1 ฟุต ดอกไม้ตามคตินิยมใช้ดอกรัก อย่างน้อย 1 คู่ ควรเลือกสีขาว ซึ่งเป็นเครื่องหมายถึงสีที่บริสุทธิ์ไร้เดียงสา หากไม่มีดอกรักให้ใช้ไม้อื่นแทนก็ได้ และต้องเตรียมธูปเทียน ผลไม้ของคาวเล็กๆ น้อยๆ หมอนรองรับการพนมมือของเด็กเช่นเดียวกับหมอนรองรับคู่บ่าวสาว

สำหรับญาติพี่น้องหรือเพื่อนฝูงของพ่อแม่เด็ก สิ่งที่เตรียมคือ "เงิน" อย่างน้อยที่สุด ประมาณ 1 บาท แต่ปัจจุบันเพิ่มเป็นประมาณ 10-20 บาท แต่ถ้าใครจะให้เท่าใดตามแต่สะดวก เงินส่วนนี้ถือว่าให้กับคู่เสี่ยว เมื่อเสร็จพิธีจะแบ่งเงินให้เท่าๆ กัน ส่วนความจำเป็นของผู้ใหญ่ทั้งสองจะต้องเตรียมเหล้ากับกับแกล้มเอาไว้เลี้ยงเมื่อเสร็จพิธี

วิธีการผูกเสี่ยวเมื่อทุกฝ่ายพร้อมเพรียงกัน จะเรียกเด็กทั้งคู่มากลางเรือน เด็กทั้งสองคนจะอาบน้ำทาแป้ง แต่งตัวในชุดใหม่ เด็กทั้งสองนั่งหมอบพนมมือวางไว้บนหมอนคนละใบ จานใส่ดอกไม้ และด้าย วางอยู่ตรงหน้า ของเด็กทั้งสอง บุคคลแรก ที่จะผูกเสี่ยวเป็นผู้อาวุโส ที่สุดในหมู่บ้าน หรือผู้ปกครอง ที่เด็กนับถือ จะนำด้ายที่เตรียมไว้ มาผูกข้อมือเด็กข้างขวา ของเด็กที่นั่งอยู่ทางซ้ายมือ เนื่องจากปลายด้ายอีกข้างหนึ่ง ผูกข้อมือซ้าย ของเด็กในลักษณะเดียวกัน กับการสวมมงคลของคู่บ่าวสาว พร้อมกันนั้น ผู้ใหญ่จะให้ศีลให้พร ให้รักกันยิ่งยืนดุจขุนเขาและแผ่นน้ำ จากนั้น จะต้องมอบเงินใส่ฝ่ามือ ซึ่งเด็กจะรับทั้งสองคนพร้อมกัน คนต่อไปจะเตรียมตัวผูกเสี่ยวต่อไปจนหมด เป็นอันเสร็จพิธี