.."อีสานเหนือ" แผ่นดินที่เต็มไปด้วยเทือกเขาสลับซับซ้อน อุดมสมบูรณ์ไปด้วยทรัพยากรธรรมชาติป่าไม้มากมาย เป็นดินแดนเดียวที่มีความมหัศจรรย์ทางธรรมชาติ ด้วยว่าเทือกเขาอันยาวเหยียดนั้นเป็นแนวขุนเขาที่มีสัณฐาน ยอดตัดเรียบเกือบทุกลูกอย่างไม่น่าเชื่อ นับตั้งแต่ทิวเขาใหญ่ ภูเขียว ภูผาจิต ภูหอ เรื่อยไปจนกระทั่งถึง ภูหลวง โดยเฉพาะที่ "ภูกระดึง" จะมีสัณฐานบนยอดเขาตัดเรียบมากที่สุด"

รถยนต์
จากเส้นทางหลวงหมายเลข 201 แยกซ้ายเข้าเส้นทางหลวงหมายเลข 2019 บริเวณกม.ที่ 276 ประมาณ 8 กม. ก็จะถึงที่ทำการอุทยานฯ

รถโดยสารประจำทาง
ลงรถที่บ้านผานกเค้า จ. เลย ติดต่อรถสองแถวเข้าไปที่ทำการอุทยานฯ ที่ร้านเจ๊กิม หรือลงรถที่ แยกภูกระดึง แล้วนั่งรถสองแถวประจำทาง เข้าไปยังที่ทำการอุทยานฯ

รถไฟ
จากสถานีขอนแก่น นั่งรถประจำทาง มาที่ผานกเค้า แล้วใช้วิธีเดียวกับ การเดินทาง โดยรถโดยสารประจำทาง

นักท่องเที่ยวทุกท่าน ควรติดต่อที่ เจ้าหน้าที่ของอุทยาน เพื่อจ่ายค่าธรรมเนียม การเข้า อุทยาน คนละ 20 บาท ซึ่งท่านจะสามารถ ขอข้อมูล ในการท่องเที่ยว บนภูกระดึง ได้จากเจ้าหน้าที่ ส่วนเรื่องอาหาร ถ้าเป็นไปได้ ไม่ควรนำขึ้นไป เพราะด้านบนภู มีบริการให้อยู่แล้ว ราคาอาหารอาจจะแพงบ้าง แต่ก็เป็นราคาที่ รวมค่าลูกหาบ ที่นำอาหารขึ้นไป เท่านั้นเอง และสำหรับท่านที่คิดว่า ร่างกายไม่พร้อม ในเรื่องแบกสัมภาระ ก็สามารถติดต่อลูกหาบ ได้โดยเสียค่าลูกหาบ กก.ละ 10 บาท หลังจากนั้น ก็เป็นการเดินทางขึ้นเขา ตามทางเดินจะมีที่พัก เป็นราวนั่ง หรือศาลา อยู่เป็นระยะ ซึ่งมีชื่อเรียกต่างกันไป บางชื่อขึ้นต้นด้วย ซำ หมายถึง บริเวณที่เป็นตาน้ำ มีนำซึมขึ้นมาจากดิน หรือมีชื่อขึ้นต้นด้วย บาง หมายถึง ที่พักระหว่างทาง เช่น ซำแฮก คือซำแรก ปางกกค่า คือต้นมะค่า ซำกกกอก คือซำต้นมะกอก เป็นต้น

ระหว่างทาง อาจจะมีชาวบ้าน มาขายขนม น้ำอัดลมไปวางขาย ตามจุดพักที่เรียก ซำ หรือ บางต่างๆ บางแห่งก็มีข้าวเหนียว ส้มตำ หรือที่ซำกกโดน ซึ่งมักจะเป็นบริเวณที่ หยุดพักกินอาหารกลางวัน ก็มีก๋วยเตี๋ยว ขายด้วย แต่ในฤดูฝน ที่มีนักท่องเที่ยวน้อย อย่าหมายน้ำบ่อหน้า ว่าจะมีอาหารขายระหว่างทาง จงเตรียมไปให้พร้อมเป็นดีที่สุด

เวลา ที่ใช้ในการเดินทางขึ้นภูกระดึงนั้น ตามปกติ ของผู้ที่มีร่างกายแข็งแรงดี ก็จะใช้เวลาประมาณ 3-4 ชม. จากเชิงเขาขึ้นไปถึงบ้านพัก ถ้าหากได้ขึ้นแต่เช้า จะมีเวลาในช่วงบ่ายเดินเที่ยวภูได้บ้าง แต่ถ้าขึ้นในเวลา ตอนบ่าย ก็อย่าให้บ่ายมากนัก เพราะถ้าไปมืดค่ำ ระหว่างทางก็จะลำบาก รวมระยะทางปีนเขา 5.4 กม. และเดินบนที่ราบ 3 กม.

ความชันของเส้นทาง จะเริ่มชันมากขึ้น ในช่วงก่อนขึ้นซำแรก คือ ในช่วงแรก หลังจากนั้นเป็นทางราบบ้าง เป็นเนินบ้าง ในช่วงก่อนถึงพร่านพรานแป ถ้าจะเดินไปตามทางที่ตัดซิกแซก ทำให้ไม่เหนื่อยเร็ว แต่บางคน ชอบทางลัด กลับเดินขึ้นไปตามทางชัน และไปจนช่วงสุดท้าย จากซำแคร่ถึงหลังแป ดูเหมือนจะเป็นช่วงที่ชันที่สุด ในขณะที่ทุกคนเหน็ดเหนื่อย จนจะหมดแรงเดินอยู่แล้ว พลันก็โผล่พ้นหลังแป ได้แลเห็นทิวทัศน์ท้องทุ่งที่ราบกว้าง และหมู่ดงสนที่ขึ้นแซมอยู่งดงาม ความเหนื่อยยากที่อุตส่าห์ บากบั่นขึ้นมา ก็แทบหายไปจากหลังแป ยังต้องเดินต่อไปตามทางราบอีกประมาณ 3 กม. จนถึงบริเวณบ้านพัก

การเที่ยวชมน้ำตก

นอกจากทุ่งหญ้า หน้าผา ที่เป็นเอกลัษณะ ของภูกระดึงแล้ว น้ำตกต่างๆ ในป่าดงดิบ ก็จัดเป็นส่วนสำคัญ ที่เพิ่มคุณค่า ให้แก่ภูกระดึง มิใช่น้อย จะหาป่าแห่งไหน ที่เราสามารถ ได้รสชาติ ของการท่องเที่ยว หลายๆ รูปแบบ ในที่แห่งเดียวกัน เช่นนี้ได้บ้าง

น้ำตกบนภูกระดึง มีหลายแห่ง แต่ละแห่ง ก็มีองค์ประกอบ สวยงาม แตกต่างกันไป ทั้งขนาดเล็กดูอ่อนโยน จนไปถึงขนาดใหญ่ ที่ดูเข้มแข็ง

น้ำตกวังกวาง

เป็นน้ำตกที่อยู่ใกล้ที่พักมากที่สุด เพียงแต่เดินไปตามลำธารวังกวางครู่เดียวก็ถึงแล้ว ลักษณะของน้ำตกแห่งนี้เป็นหน้าผากว้าง หน้าตัด ใต้หน้าผาเว้าเข้าไปบ้าง ข้างล่างมีหมู่หินที่ถล่ม เสริมให้น้ำตกแลดูสวยงามยิ่งขึ้น

น้ำตกเพ็ญพบใหม่

จากน้ำตกวังกวางเดินลงไปทางซ้ายขึ้นสู่ไหล่ภูกุ่มข้าว ซึ่งเป็นเนินสูงจนไปถึงสี่แยก ซึ่งมีทางจากองค์พระพุทธรูปมาจากทางซ้าย ตรงไปเป็นทางไปสู่ป่าไผ่กว้างใหญ่ ต่อไปจะเป็นป่าทึบขึ้น ไม่นานก็ถึงน้ำตกเพ็ญพบใหม่

น้ำตกเพ็ญพบใหม่ จะต้องเดินจากลานหินเหนือน้ำตกลงไป จึงจะเห็นลัษณะของแผ่นหินใหญ่ ที่หักพังลงไปเกิดเป็นน้ำตกโค้งเว้าเข้ามา ในฤดูหนาวเมเปิ้ลที่มีอยู่หลายต้นบริเวณนี้ จะเปลี่ยนสีใบเป็นสีดง บ้างก็ร่วงลงมาตสมลำธาร และก้อนหิน เติมแต้มสีสันให้น้ำตกแห่งนี้สวยงามขึ้น

น้ำตกโผนพบ ทางไปน้ำตกแห่งนี้จะไปตามทางที่กลับมาแล้ว หรือเดินต่อจากน้ำตกเพ็ญพบใหม่โดยมีทางเดินเลาะลำธาร ไปตามป่าดงดิบ ซึ่งเดินได้สะดวกกว่า

น้ำตกโผนพบ เป็นน้ำตกค่อนข้างสูง แต่ไหลลดหลั่นลงมาตาม ชะง่อนหินเป็นยชั้นๆ ในหน้าหนาว ก็จะเห็นใบเมเปิ้ลสีแดง ขึ้นแซมอยู่ตามหมู่ไม้ริมฝั่งเช่นกัน

น้ำตกเพ็ญพบ เมื่อเดินต่อไปตามเส้นทางที่ตัดเลียบลำธารวังกวาง จะพบลำธารอีกเส้นหนึ่งที่มาบรรจบกับลำธารวังกวาง ลำธารนั้นคือ ธารสวรรค์ ลำธารช่วงต่อไปจึงกว้างขึ้น บริเวณนี้จะมีหลุมหินธรรมชาติ ซึ่งจะเห็นได้ชัด ในหน้าแล้งที่น้ำในลำธารมีน้อยลงไป จะเป็นบริเวณที่พื้นหินยุบตังลง กลายเป็นผากว้าง เกิดเป็นน้ำตกเพ็นพบที่สวยงาม

น้ำตกถ้ำใหญ่ ย้อนกลับมาเดินเลียบลำธารสวรรค์ ย้อนทางน้ำขึ้นไป ผ่านป่าทึบแล้ว ขึ้นอีกพักใหญ่ จะพบน้ำตกที่สวยงามอีกแห่งหนึ่งเป็นน้ำตกค่อนข้างสูง ใต้หน้าผาน้ำตกมีหินเรียบอยู่ก้อนหนึ่ง เหมาะที่จะไปยืนถ่ายรูปคู่กัยน้ำตกได้พอดิบพอดี จากน้ำตกถ้ำใหญ่ จะมีทางเดินออกจากป่าดงดิบขึ้นสู่ทุ่งหญ้า ก่อนจะออกจากป่าดงดิบ จะมีหมู่ก้อนหินโตๆ เป็นกลุ่มใหญ่ เรียกได้ว่าเป็นสวนหินอีกแห่งหนึ่ง ในจำนวนหลายๆ แห่งบนภูกระดึง สวนหินเหล่านี้มีสนทราย ขึ้นแซมอยู่ตามหว่างก้อนหิน มีกล้วยไม้ ประเภทเอื้องดำ ขึ้นอยู่มากมายบนก้อบหิน

น้ำตกธารสวรรค์ จากสวนหินขึ้นสู่ทุ่ง จะพบทางแยก หากเลี้ยวซ้ายจะกลับไปบริเวณ องค์พระพุทธรูป และที่พักได้ แต่ถ้าเลี้ยวขวา ไปสักครู่จะถึงน้ำตกธารสวรรค์ ซึ่งเกิดจากหินในลำธารแตกพังทลาย ลงไปยังเห็นเป็นหินก้อนใหญ่ที่น่าจะประกบกับตัวผานำตกได้อย่างเหมาะเจาะ

ข้ามลำธารเหนือน้ำตกไปยังฝั่งตรงข้าม จะมีการเดินต่อไปตามทุ่ง ผ่านดอนมะเขือเถื่อน ซึ่งเป็นเนินใหญ่ และเนินถัดไปคือ ดอนมน ซึ่งเป็นเนินที่มีทุ่งหญ้ากว้างขวางสวยงาม

น้ำตกพระองค์ ต่อจากดอนมน จะพบลำธารพระองค์ซึ่งไหลมาจากสระอโนดาต ข้ามลำธารไปจะมีลานหินกว้างให้นั่งพักผ่อนได้ อย่างสบายใจ ตัวน้ำตกพระองค์จริงๆ นั้นอยู่ใต้น้ำลงไปอีกมากพอสมควร และไม่มีทางเดินที่สะดวก การจะไปน้ำตกแห่งนี้จึงต้องลุยน้ำไป หรือเดินตัดทุ่งเข้าไป แต่เนื่องจากบริเวณนี้ เป็นถิ่นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่า ทางอุทยานฯ จึงไม่ได้ตัดทางเข้าไปเพื่อรักษาถิ่นที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่าไว้ และเพื่อป้องกันอันตรายที่อาจเกิดขึ้นได้

น้ำตกพระองค์เป็นน้ำตกที่สูงใหญ่มากที่สุดแห่งหนึ่ง การขึ้นน้ำตกนี้ จะต้องไต่หน้าผาลงไปจากหน้าน้ำตก ซึ่งค่อนข้างจะอันตราย จึงไม่แนะนำให้ไปเที่ยว

จากลานหินริมลำธารที่กล่าวไว้ในตอนแรก จะมีทางเดินต่อไป ตามพื้นที่ลุ่มค่อนข้างแฉะ มีมอสส์สีเขียวสด ติดต่อกันเป็นผืนใหญ่ ประดุจพรมชั้นดี พ้นบริเวณนี้ไป จะเป็นทางขึ้นสู่เนิน ที่มีชื่อว่า สวนสวรรค์ ซึ่งเคยเป็นบริเวณที่มีกุหลาบขาวขึ้นอยู่หนาแน่น แต่ปัจจุบันล้มตายไปหมดแล้ว

น้ำตกถ้ำสอเหนือ ต่อจากสวนสวรรค์จะต้องข้ามลำธารใหญ่อีกแห่งหนึ่ง แล้วจะถึงที่โล่งซึ่งมีสนเรียงราย เส้นทางจะไปบรรจบกับทาง จากสระอโนดาต และเหลี่ยมผาแดง แต่ถ้าเลี้ยวไปทางขวาจะไปถึงน้ำตกถ้ำสอเหนือ หรือถ้ำสอตอนบน บริเวณโขดหินมีร่มเงาไม้ให้นั่งพักผ่อนได้ เป็นอย่างดี ส่วนบนของน้ำตกเป็นแผ่นหินค่อนข้างเรียบ น้ำแผ่เป็นสายไหลตกหน้าผาลงไป เมื่อไต่ลงไปข้างล่างหน้าน้ำตก จะเห็นว่าแผ่นหินนี้ค่อนข้างจะบาง เพราะส่วนล่างพังทลายกลายเป็นเวิ้ง ถ้ำกว้างสามารถเดินเข้าไปดูน้ำตกจากด้านในได้

น้ำตกถ้ำสอใต้ หรือน้ำตกถ้ำสอตอนล่าง อยู่ห่างกันไม่มากนัก เมื่อเลาะริมลำธารตามน้ำไป หรือจะข้ามลานหินเหนือน้ำตอนบน ไปฝั่งตรงข้าม ก็จะมีทางเดินที่สะดวกกว่า ผ่านก้อนหินโตๆ ที่เรียงรายอยู่ริมทาง จนทางเดินแคบ และมีก้อนหินใหญ่สูง ขนาบอยู่ ดูลึกลับน่ากลัว แล้วไต่บันไดลงไปหน้าน้ำตก น้ำตกถ้ำสอใต้นี้มีหน้าผาหินก้อนใหญ่ๆเต็มหน้าผา และสูงกว่าน้ำตกอื่นๆ ดูสวยงามไปอีกแบบหนึ่ง

เดินย้อนกลับออกมาที่น้ำตกตอนบน จะมีทางเดินต่อไปยังถ้ำน้ำ ซึ่งมีลัษณะเป็นเพียงเพิงหินกว้างริมลำธาร เป็นจุดพักบนเส้นทางที่ยาวไกล จากน้ำตกถ้ำสอไปผาหล่มสัก

น้ำตกขุนพอง ภายในเขตป่าปิดของอุทยานแห่งชาติภูกระดึง มีน้ำตกสวยงามมากมายที่ซ่อนตัวอยู่ "น้ำตกขุนพอง" ก็เป็นอีกแห่งหนึ่ง ที่สร้างเสน่ห์ให้กับภูกระดึงได้อย่งมากมาย เรียกได้ว่าใครที่มาภูกระดึงแล้ว ก็ไม่ควรที่จะพลาดการยลโฉม "น้ำตกขุนพอง" ความงาม และความยิ่งใหญ่บนภูกระดึง

ระยะทางจากศูนย์บริการนักท่องเที่ยว เดินทางเข้าสู่น้ำตกขุนพองใช้เวลาประมาณ 2 ชม. เสียงดังของสายน้ำตกมีมาแต่ไกล ก่อนที่จะได้เห็นตัวน้ำตก เราต้องปีนป่ยลงสู่หนทงเบื้องล่างอันสูงชัน น้ำตกแห่งนี้สวยงามคุ้มค่ากับระยะเวลาการเดินทาง สายน้ำลดหลั่นกันลงมาเป็นชั้นๆ จากที่สูงบวกกับสีแดงสด ของใบเมเปิ้ล ที่เพิ่มความตระการตา ให้กับน้ำตกงามกลางป่าใหญ่ได้อย่างลงตัว จึงทำให้ขุนพอง เปรียบเสมือนเพชรเม็ดงาม ในป่าปิดของภูกระดึง

เต่าปูลู

เต่าปูลู ได้รับการประกาศให้เป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง ประเภทที่ 1 โดยมีลักษณะทั่วไปเป็นสัตว์เลื้อยคลานที่ค่อนข้างแปลก กล่าวคือ มันจะมีหางยาว และส่วนหัวมีขนาดใหญ่ ด้านบนมีแผ่นแข็งปกคลุม ปากงุ้มคล้ายตะขอ มีกามใหญ่ และแข็งแรง กระดองมีขนาดเล็ก จึงไม่สามารถหดหัว และคอเข้าในกระดองได้ ส่วนหางมีความยาวมากกว่ากระดอง มีลักษณะเป็นข้อปล้อง รูปสี่เหลี่ยมเรียงต่อกัน ส่วนกระดองหลัง กับกระดองท้อง เชื่อมต่อกันด้วยเนื้อเยื่อที่เหนียวมาก กึ่งกลางของกระดอง มีสันเล็กๆ ลักษณะสีทั่วไปจะแตกต่างกันไปตามภูมิประเทศ คือ มีสีเขียวเข้ม สีน้ำตาลแกมแดง และสีดำ กระดองท้องมีสีเหลือง แต้มสีน้ำตาลเข้ม ลูกเต่าเมื่อแรกฝักไข่ จะมีกระดองด้านหลังหยักคล้ายฟันเลื่อย
. . . . . เต่าชนิดนี้ จะออกหาอาหารในเวลากลางคืน ตามลำธาร หรือบริเวณที่มีน้ำขัง อาหารคือ ปูน้ำตก ปลา หอย และกุ้ง ไม่ชอบกินอาหารประเภทพืชเหมือนเต่าทั่วๆ

การวางไข่
เต่าพวกนี้จะวางไข่บนสันทราย หรือพื้นดินร่วนริมลำธาร ราวปลายเดือน เมษายน - พฤษภาคม โดยจะวางไข่ ประมาณครั้งละ 3-4 ฟอง
. . . . . เต่าปูลูพบมากบริเวณลำธารน้ำเย็นบนภูเขา ในระดับความสูงกว่า 1,000 เมตร ในภาคเหนือ ลงไปตามแนวทิวเขา ด้านตะวันตกจนไปถึง จ. กาญจนบุรี และยังพบบริเวณ เทือกเขาเพชรบูรณ์ และเทือกเขาภูพาน โดยเฉพาะในอุทยานแห่งชาติภูกระดึง และอุทยานแห่งชาติศรีสัชนาลัย ก็สามารถพบเห็นได้
. . . . . ปัจจุบัน เต่าประเภทนี้ได้ลดจำนวนลงไปอย่างรวดเร็ว เนื่องจากสถาพความสมบูรณ์ ของป่าเปลี่ยนแปลง ไปมาก ประกอบกับการขยายพันธุ์ เป็นไปได้น้อยมาก อีกทั้งมีชนบางเผ่า ยังพยายามจับสัตว์ชนิดนี้ไป ทำยาบำรุง ซึ่งมีความเชื่อว่า เป็นยาบำรุงที่ดี เช่นเดียวกับนอแรด และได้รับการยอมรับ จากตลาด จึงทำให้ปริมาณลดลง อย่างรวดเร็ว และมีแนวโน้มว่า จะสูญพันธุ์ในที่สุด หากยังไม่มีการ เปลี่ยนแปลงทัศนวิสัย และค่านิยม และการรับผิดชอบ ต่อทรัพยากรธรรมชาติ ซึ่งหมายถึงสัตว์ป่า และป่าไม้