ทิศเหนือ จดเกาะจระเข้ ตำบลสะพลี อำเภอปะทิว จังหวัดชุมพร
ทิศใต้ จดบ้านท้องครก อำเภอหลังสวน จังหวัดชุมพร
ทิศตะวันออก จดทะเลอ่าวไทย
ทิศตะวันตก จดอ่าวทุ่งคา อำเภอเมือง และอ่าวสวี อำเภอสวี จังหวัดชุมพร

การเดินสู่จังหวัดชุมพรซึ่งอยู่ห่างจากกรุงเทพฯ โดยทางรถยนต์ 520 กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทางประมาณ 7 ชั่วโมง เดินทางตามทางหลวงหมายเลข 4 (เพชรเกษม) เมื่อถึงสี่แยกปฐมพร เลี้ยวซ้ายประมาณ 8 กิโลเมตร ก็จะถึงอำเภอเมืองชุมพร แล้วใช้ทางหลวงจังหวัดหมายเลข 4001 ระหว่างอำเภอเมืองชุมพรกับปากน้ำชุมพร ก่อนถึงปากน้ำชุมพรเลี้ยวขวาตรง ทางแยกไปหาดทรายรี เมื่อเลี้ยวขวาเข้ามาอีกประมาณ 15 เมตร จะพบทางแยกให้เลี้ยวขวาอีกครั้ง ไปตามถนนอีกประมาณ 8 กิโลเมตร ก็จะพบป้ายทางเข้าอุทยานแห่งชาติ เลี้ยวขวาสู่ทางเข้าไปตามถนนดินอีก 1 กิโลเมตร ก็จะถึงที่ทำการอุทยานแห่งชาติ

สิ่งอำนวยความสะดวก ได้แก่ ที่ทำการอุทยานแห่งชาติชั่วคราว ป้ายสื่อความหมาย และสถานที่กางเต็นท์ที่เกาะทองหลางและเกาะกุลา หากต้องการรายละเอียดเพิ่มเติมติดต่อสอบถามได้ที่ ส่วนอุทยานแห่งชาติทางทะเล สำนักอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ กรมป่าไม้ จตุจักร กรุงเทพฯ 10900 โทร. (02) 5612918-21

ลักษณะภูมิประเทศของอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะชุมพร เป็นพื้นที่บริเวณชายฝั่งทะเลอ่าวไทยตอนกลางด้านตะวันตก ประกอบด้วยพื้นน้ำ ชายหาด อ่าว ป่าชายเลน ภูเขา และเกาะน้อยใหญ่ทั้งสิ้น 41 เกาะ ขอบเขตอุทยานแห่งชาติเริ่มจากเกาะจระเข้ ในเขตอำเภอปะทิว เรื่อยมาถึงบริเวณเกาะง่ามใหญ่ เกาะง่ามน้อย เกาะเสม็ด ต่อกับเกาะมะพร้าว เกาะมาตรา เกาะทองหลาง เกาะรังกาจิว บริเวณหาดทรายรีและอ่าวทุ่งคา อำเภอเมืองชุมพร และหมู่เกาะน้อยใหญ่บริเวณชายฝั่งอ่าวสวี อำเภอสวี จนถึงเกาะพิทักษ์ อ่าวท้องครก ในเขตอำเภอหลังสวน จังหวัดชุมพร

ทรัพยากรทางทะเล พื้นที่รอบหมู่เกาะในเขตอุทยานแห่งชาติหาดทรายรี เป็นแนวปะการังและกองหินใต้น้ำที่มีสิ่งมีชีวิตทางทะเล อุดมสมบูรณ์ แนวปะการังในอุทยานแห่งชาติหาดทรายรีพบมากตามเกาะต่างๆ เป็นแนวปะการังแบบแนวปะการังชายฝั่ง (Fringing reefs) ซึ่งเป็นรูปแบบของแนวปะการังที่พบทั่วไปในประเทศไทย

พืชพรรณในเขตอุทยานสามารถจำแนกออกได้เป็น

1 ป่าชายเลน เป็นสังคมพืชไม่ผลัดใบที่ขึ้นอยู่ตามชายฝั่งทะเล หรือปากแม่น้ำที่มีน้ำทะเลท่วมถึง ดินเป็นเลนละเอียดนุ่ม อุดมด้วยอินทรีย์วัตถุ พบตามชายฝั่งลึกเข้าไปประมาณ 200 เมตร ของบริเวณอ่าวทุ่งคา และอ่าวสวี พื้นที่รวมประมาณ 48 ตารางกิโลเมตร สภาพป่ายังคงสภาพความสมบูรณ์ พรรณไม้สำคัญที่ถือเป็นไม้เด่นได้แก่ โกงกางใบใหญ่ โกงกางใบเล็ก แสมขาว แสมดำ ลำแพน ลำพู ตะบูนขาว ตาตุ่มทะเล โปรงแดง โปรงขาว พืชพื้นล่างได้แก่ จาก เหงือกปลาหมอดอกขาว เหงือกปลาหมอดอกม่วง ถอบแถบน้ำ ปรงทะเล เตย เล็บมือนาง สำมะงา เป้งทะเล เป็นต้น

2 ป่าชายหาด เป็นสังคมพืชบริเวณชายทะเลที่มีดินเป็นดินทรายมีความเค็ม อากาศมีไอเค็มสูง ป่าชายหาดมักปรากฏบริเวณหาดทราย ตามแนวชายฝั่งของแผ่นดินและเกาะที่คลื่นพัดขึ้นมาท่วมไม่ถึง และคลุมลึกเข้าไปบนแผ่นดินในระยะที่ระดับไอเค็มในอากาศและความเค็มของดิน พอเพียง พื้นที่ประมาณ .6 ตารางกิโลเมตร พรรณพืชในป่าชายหาดจัดเป็นพืชทนเค็ม พรรณไม้ในป่าประเภทนี้มักมีลักษณะเป็นพุ่ม ลำต้นคดงอ แตกกิ่งก้านมาก กิ่งสั้น ใบหนาแข็ง มีพืชที่มีหนามทั้งไม้พุ่มและไม้เถาปะปนอยู่มาก พรรณไม้ที่พบได้ทั่วไปได้แก่ สนทะเล กระทิง โพทะเล จิกทะเล ยอป่า หูกวาง สะแก พืชพื้นล่างได้แก่ เตยทะเล สลัดใด หนามเค็ด เป็นต้น

3 สังคมพืชบนหน้าผาหินปูน เป็นสังคมพืชที่มีลักษณะพิเศษ พบบริเวณเทือกเขาและหน้าผาหินปูนพรรณพืชมักมีขนาดเล็ก และเจริญเติบโตช้า จัดเป็นพืชที่ทนทานต่อความแห้งแล้งได้ดี พรรณไม้ที่พบได้แก่ หวาย เป้ง ไผ่รวก สบู่เลือด จันทน์ผา จันทน์แดง โพเขา ไทร มันหมู ตับเต่า ขาไก่ และเถาวัลย์ชนิดต่างๆ เป็นต้น

4 ป่าดงดิบ เป็นสังคมพืชไม่ผลัดใบ พื้นป่ามักรกทึบด้วยไม้พื้นล่างและลูกไม้มักพบในบริเวณที่มีฝนตกชุกและสม่ำเสมอ เกือบตลอดปี พบทั้งบนแผ่นดินและบนเกาะประมาณ 4.8 ตารางกิโลเมตร พรรณไม้ที่สำคัญได้แก่ ตะเคียน ตะแบก จำปา นนทรี เคี่ยม มังตาล ยูง กะบาก ไข่เขียว บุนนาค ตาเสือ และหวายต่างๆ

ชนิดและประเภทของสัตว์ป่า

1 สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ประกอบด้วย ลิงแสม กระรอกหลากสี หนู ค้างคาวแม่ไก่เกาะ ค้างคาวกินแมลง เป็นต้น

2 นก ประกอบด้วย นกยางทะเล นกยางเปีย นกยางกรอก นกยางเขียว นกปากซ่อมหางพัด นกอีก๋อยเล็ก นกกระเต็นน้อยธรรมดา นกอัญชันอกเทา นกกวัก นกชายเลนปากแอน นกนางนวลแกลบท้ายทอยดำ นกกะปูดใหญ่ นกตบยุงหางยาว นกออก นกแอ่นกินรัง เป็นต้น

3 สัตว์เลื้อยคลาน ประกอบด้วย งูเหลือม เหี้ย และตะกวด เป็นต้น

จุดเด่นที่น่าสนใจ :

แหล่งท่องเที่ยว อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะชุมพร มีจุดเด่นที่น่าสนใจทั้งในเรื่องของระบบนิเวศป่าชายหาด ป่าชายเลน พื้นที่ชุมน้ำที่อุดมด้วยนกนานาชนิด และแนวปะการังที่สมบูรณ์และสวยงามตามเกาะและกองหินต่างๆ นับเป็นแหล่งดำน้ำที่ดีที่สุดแห่งหนึ่ง ในอ่าวไทย มีถ้ำทะเลขนาดใหญ่ที่น่าสนใจ บางแห่งมีความยาวมากกว่า 15 เมตร และกว้างมากกว่า 10 เมตร ภายในพบฟองน้ำและปะการัง ดอกไม้มากมาย นอกจากนี้ยังเป็นแหล่งปะการังดำ ปะการังอ่อน และถ้วยทะเล และสามารถพบฉลามวาฬบริเวณน้ำลึก ได้บ่อยครั้งมากที่สุด แห่งหนึ่งในประเทศไทย เป็นจุดสำรวจหอยที่น่าสนใจ มีปริมาณปลาและความหลากหลายมาก